Ο Νομός Κοζάνης είναι ένας από τους 51 νομούς της Ελλάδος, βρίσκεται στο γεωγραφικό διαμέρισμα της Μακεδονίας και ανήκει στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας. Συνορεύει Ανατολικά με τους Νομούς Κατερίνης και Ημαθίας, Βορειοανατολικά με τον Νομό Πέλλας, Βόρεια με τον Νομό Φλώρινας και με τον Νομό Καστοριάς, Δυτικά με τον Νομό Γρεβενών και Νότια με τον Νομό Λαρίσης. Είχε πληθυσμό 155.324 κατοίκων κατά την απογραφή του 2001 και η συνολική του έκταση είναι 3516 τετραγωνικά χιλιόμετρα.Οι σημαντικότερες πόλεις στον νομό είναι η Κοζάνη, η Πτολεμαΐδα, η Σιάτιστα, τα Σέρβια, το Βελβεντό και η Νεάπολη...
Ο Νομός χαρακτηρίζεται από υψηλά επίπεδα εκβιομηχάνισις καθώς λειτουργούν στον νομό εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ με καύσιμο το λιγνίτη. Αυτό βοήθησε οικονομικά την ανάπτυξη του νομού καθώς κύρια ασχολία των κατοίκων πριν την εγκατάσταση των εργοστασίων ήταν η γεωργία.
Η Κοζάνη είναι η πρωτεύουσα και μεγαλύτερη πόλη της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, καθώς και του ομώνυμου νομού. Είναι χτισμένη ανάμεσα στις οροσειρές του Βέρμιου, του Μπούρινου και των Πιερίων, 15 χλμ βορειοδυτικά της λίμνης του Πολυφύτου, σε υψόμετρο 720 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Απέχει 120 χλμ από τη Θεσσαλονίκη και 470 χλμ από την Αθήνα. Έχει 38.591 κατοίκους, ενώ ο Καποδιστριακός Δήμος έχει 49.812 κατοίκους σύμφωνα πάντα με την απογραφή του 2001.
Στην Κοζάνη βρίσκεται η βάση του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας[1] και του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ιδρύματος (ΤΕΙ)[2] της ίδιας περιφέρειας. Επίσης είναι η έδρα της Αστυνομικής Διεύθυνσης, της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας και του Εφετείου της Δυτικής Μακεδονίας, του 1ου Σώματος Στρατού της Ελλάδας και της Ιεράς Μητρόπολης Σερβίων και Κοζάνης.Αξίζει να σημειωθεί ότι στην πόλη της Κοζάνης υπάρχει και η Φιλαρμονική του Δήμου, η Πανδώρα, που είναι η παλιότερη στην Ελλάδα και συμμετέχει σε όλες τις εκδηλώσεις και εορτές της πόλης
Εδώ καλλιεργείται Ο Κρόκος ο ήμερος (Crocus sativus L.) που είναι ένα από τα πιο σπάνια φαρμακευτικά φυτά. Τα αποξηραμένα στίγματα του λουλουδιού αποτελούν τον πολύτιμο κρόκο ή σαφράν ή ζαφορά ή σαφράνι. Εδώ και τριακόσια χρόνια ο Κρόκος Κοζάνης καλλιεργείται και αναπτύσσεται αποκλειστικά στο Ν. Κοζάνης. Ξεχωρίζει για την άριστη ποιότητα του, που τον κατατάσσει στην πρώτη κατηγορία κρόκου βιολογικής καλλιέργειας στον κόσμο.
Εδώ καλλιεργείται Ο Κρόκος ο ήμερος (Crocus sativus L.) που είναι ένα από τα πιο σπάνια φαρμακευτικά φυτά. Τα αποξηραμένα στίγματα του λουλουδιού αποτελούν τον πολύτιμο κρόκο ή σαφράν ή ζαφορά ή σαφράνι. Εδώ και τριακόσια χρόνια ο Κρόκος Κοζάνης καλλιεργείται και αναπτύσσεται αποκλειστικά στο Ν. Κοζάνης. Ξεχωρίζει για την άριστη ποιότητα του, που τον κατατάσσει στην πρώτη κατηγορία κρόκου βιολογικής καλλιέργειας στον κόσμο.
Μέσα στην Πόλη μπορεί κανείς να δει:
- Την Κοβεντάρειος Δημοτική Βιβλιοθήκη της Κοζάνης που είναι η δεύτερη μεγαλύτερη στην Ελλάδα μετά από αυτή της Αθήνας, και διαθέτει 153.000 τόμους, περισσότερα από 380 χειρόγραφα, 315 κώδικες και πολλές σπάνιες εκδόσεις, μεταξύ των οποίων και ένα από τα 17 σωζόμενα πρωτότυπα της Χάρτας του Ρήγα Φεραίου. Για το λόγο αυτό η Κοζάνη έχει ενταχθεί στο Εθνικό Πολιτιστικό Δίκτυο Πόλεων με αντικείμενο προώθησης το Βιβλίο και την Ανάγνωση. Έτσι συστήθηκε το Ινστιτούτο Βιβλίου και Ανάγνωσης και καθιερώθηκε η Κοζάνη ως πόλη του Βιβλίου.
- Το Λαογραφικό, Ιστορικό και Φυσικής Ιστορίας Μουσείο βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και στεγάζεται σε κτήριο μακεδονικής αρχιτεκτονικής.
- Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κοζάνης στεγάζεται σε αρχοντικό της πόλης.
- Το Μουσείο Σύγχρονης Τοπικής Ιστορίας.
- Τα αρχοντικά του Γρ.Βούρκα και Γ.Λασσάνη από τα λίγα εναπομείναντα στην πόλη. Στο τελευταίο λειτουργεί η Δημοτική Χαρτοθήκη όπου μεταξύ των άλλων εκτίθεται και ένα από τα ελάχιστα πρωτότυπα της χάρτας του Ρήγα Φεραίου
- Ο Μητροπολιτικός ναός του Αγίου Νικολάου (17ος αι.) με τις σημαντικές τοιχογραφίες, το ξυλόγλυπτο τέμπλο και το καμπαναριό - σύμβολο της Κοζάνης.
- Το πάρκο Κουρί και το πάρκο του Αγ.Δημητρίου, όπου βρίσκονται το πνευματικό κέντρο και το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο της πόλης.
- Ο Δημοτικός Κήπος Κοζάνης που δημιουργήθηκε στη θέση του παλαιού στρατοπέδου Ψυχογιου κερδίζει τις εντυπώσεις προσφέροντας οξυγόνο στην πόλη
Εντός του Νομού μπορεί κανείς να επισκεφτεί και :
ΠΤΟΛΕΜΑΐΔΑ
- ΔΕΗ- Πάρκο
- ΔΕΗ- Ορυχείο
- Μακεδονικός Τάφος Σπηλιάς
- Μακεδονικός Τάφος Πύργων
- Παλαιοντολογικό Μουσείο
ΑΙΑΝΗ
- Μονή Ιλαρίωνα
- Νεκρόπολη Αιανής
- Αρχαία Πόλη Αιανής
- Ναός Κοίμησις της Θεοτόκου
- Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα
- Ναός Αγίου Δημητρίου
- Αρχαιολογικό Μουσείο Αιανής
- Ψηφιδωτό Δάπεδο
ΒΕΛΒΕΝΤΟ
- Ναός Αγίου Νικολάου
- Ναός Κοίμηση της Θεοτόκου
- Ναός αγίου Μηνά
ΒΛΆΣΤΗ
- Θωμαϊδειο Δικαστήριο
- Ναός Αγίου Νικολάου
ΕΡΑΤΥΡΑ
- Αρχοντικό Παπαθεοδώρου
- Ναός Αγίου Γεωργίου
ΚΑΜΒΟΥΝΙΑ
- Μπουχάρια , Μικρόβαλτο
ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΣ
- Πέτρινο Γεφύρι Τριάδας
- Πέτρινο Γεφύρι Τσιούκας
- Μονή Αγίας Τριάδας, Βυθός
- Ναός Αγίου Αχίλλειου Πεντάλοςφος
ΣΕΡΒΙΑ
- Βυζαντινό Κάστρο
- Γέφυρα Σερβίων
- Τεχνητή Λίμνη Πολυφύτου
- Τούρκικο Σχολείο Σερβίων
ΣΙΆΤΙΣΤΑ
- Αρχοντικό Πούλκως
- Αρχοντικό Νερατζοπούλου
- Ναός Αγίου Δημητρίου
- Ναός Αγίας Παρασκευής
- Μονή Μικρο κάστρου
ΣΙΣΑΝΗ
- Αρχαιολογικός χώρος Σισανίου (βυζαντινός ναός)
ΤΣΟΤΥΛΙ
- Ιστορικό Οικοτροφείο
Έθιμα και εκδηλώσεις του Νομού Κοζάνης:
- Το Παραδοσιακό Καρναβάλι τη 2η μέρα του νέου έτους στην Εράτυρα
- Οι Φανοί οι μασκαράδες που περιφέρονται σε όλη την πόλη οι λαϊκοί οργανοπαίκτες και οι μπάντες στους δρόμους, το κρασί, τα κιχιά και τα κεράσματα σε όλους, η έντονη σκωπτική διάθεση και η καθολική συμμετοχή στα δρώμενα είναι τα χαρακτηριστικά των αποκριάτικων ημερών
- Το πέταγμα του αερόστατου την Καθαρή Δευτέρα στον Πεντάλοφο
- Ο διαγωνισμός Χαρταετού την καθαρή δευτέρα στην Υψηλή Γέφυρα Σερβίων
- Οι Λαζαρίνες την παραμονή του Λαζάρου στην κεντρική πλατεία του χωριού του Τσαρτσιαμπά και ειδικά στην Αιανή
- Ο χορός της Ρόκας την τρίτη ημέρα του Πάσχα στη Γαλατινή
- Οι Καβαλάρηδες της Σιάτιστας που διανυκτερεύουν της παραμονή του δεκαπενταύγουστου στο μοναστήρι της Παναγιάς Μικρόκαστρου έρχονται την ημέρα της Παναγιάς στη Σιάτιστα με στολισμένα τα άλογα και χορεύουν όλη την μέρα με γνωστούς και φίλους στις Πλατείες
- Οι Κλαδαριές Μεγάλες φωτιές σε κάθε γειτονία την παραμονή των καλάντων στις 23 Δεκεμβρίου στην Σιάτιστα
- Τα Μπουμπουσάρια Γιορτή των μεταμφιεσμένων την ημέρα των Θεοφανίων στη Σιάτιστα
- Οι Μαμώεροι ή ΜομώγεροιΚομνηνά του Δήμου Βερμίου
- Εμπορικά Πανηγύρια στο Τσοτύλι, Τα Σέρβια, Την Κοζάνη και την Πτολεμαΐδα
- Τα Λασσάνεια. Πλούσιο θεατρικό πρόγραμμα, συναυλίες, Φεστιβάλ ψηφιακών τεχνών και νέων μέσων φεστιβάλ, παιδικές παραστάσεις και κουκλοθέατρο, βραδιές λόγου και ποίησης, από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης που γεμίζουν τις καλοκαιρινές μας νύχτες από τον Ιούνιο ως το Σεπτέμβρη.
Πηγές:








Δημοσίευση σχολίου